Aflétting krafna sem standa utan söluverðs eignar, skv. reglugerð um kröfur sem hafa glatað veðtryggingu nr. 359/2010.
Ákvæðið í reglugerð er nú svohljóðandi:
2. gr.
Glötun veðtryggingar:
Kröfur Íbúðalánasjóðs teljast hafa glatað veðtryggingu í eftirfarandi tilvikum:
1. Þegar sjóðurinn kaupir fasteign við nauðungarsölu og kröfur sjóðsins eru hærri en matsverð eignarinnar við uppboð, sbr. 57. gr. laga um nauðungarsölu, nr. 90/1991, eða þegar aðrir kaupendur kaupa fasteign við nauðungarsölu og kröfur sjóðsins sem hvíla á fasteign fást ekki að fullu greiddar af söluverði fasteignarinnar.
2. Þegar kröfum sem standa utan söluverðs eignar við frjálsa sölu er létt af eigninni með samþykki stjórnar Íbúðalánasjóðs og að uppfylltum skilyrðum um mat á greiðslugetu skuldara. Enda sé söluverð í samræmi við verðmat Íbúðalánasjóðs.
3. Þegar kröfur sem eru umfram 110% af markaðsvirði fasteignar eru færðar á biðreikning vegna samnings um sértæka skuldaaðlögun og þeim aflýst úr þinglýsingarhluta fasteignaskrár.
Kröfur Íbúðalánasjóðs sem glatað hafa veðtryggingu bera hvorki vexti né verðtryggingu.
Tilgangur ákvæðisins í 2. tölulið er að liðka fyrir sölu yfirveðsettra eigna, þar sem eigendur hafa ekki greiðslugetu til þess að greiða af lánum til frambúðar og geta selt eign á almennum markaði. Lagt er til að þetta geti gilt hvort heldur er verið að yfirtaka lán sem svarar til söluverðs eignar eða gefa út ný lán sem færu þá ásamt kaupsamningsgreiðslu að fullu til að greiða inn á lánið á eign. Í greinargerð með tillögu að breytingu á reglugerð komu fram eftirfarandi skilyrði fyrir beitingu reglunnar. Stjórn Íbúðalánasjóðs hefur staðfest þessi skilyrði sem og neðangreint verklag við beitingu þessa reglugerðarákvæðis.
Skilyrði:
1. Greiðslubyrði af eigninni er umfram greiðslugetu umsækjanda
Ekki er heimilt að aflétta veði umfram veðsetningu við sölu ef greiðslugeta er fyrir hendi til þess að standa straum af afborgunum lána og öðrum skuldbindingum umsækjanda.
2. Umsækjandi á ekki aðrar eignir til greiðslu kröfunnar.
Þessu úrræði er ætlað að koma til hjálpar þegar fólk er fast í eignum sem það ræður ekki við að greiða af. Ef umsækjandi á aðrar eignir sem nýst gætu til greiðslu kröfunnar þá er synjað um færslu þeirrar kröfu sem er umfram söluverð eignar á „glatað veð“. Í þessu sambandi ber að hafa í huga að kröfur sem færðar eru á glatað veð eru ekki innheimtar og falla niður að liðnum fyrningarfresti kröfunnar.
3. Söluverð er í samræmi við markaðsverð
Í reglugerðinni er beinlínis gert ráð fyrir því að Íbúðalánasjóður láti meta verð eigna í þessum tilvikum. Slíkt mat er gert á kostnað Íbúðalánasjóðs.
4. Allt söluverð fari til greiðslu lána
Gerð er skýlaus krafa um að öllu söluverði eignar verði varið til greiðslu lána á eigninni.
Verkferli við afgreiðslu mála:
• Umsækjandi skilar inn umsókn ásamt kauptilboði og heildaryfirliti yfir tekjur og gjöld, eignir og skuldir. (Þetta eru sömu gögn og krafist er við aðrar afgreiðslur á greiðsluerfiðleikaumsóknum).
• Lögfræðisvið fer yfir umsóknina, aflar að jafnaði verðmats fyrir eignina og gerir síðan tillögu til stjórnar Íbúðalánasjóðs um afgreiðslu málsins. Verðmats er alltaf aflað ef söluverð er lægra en sem svarar til fasteignamats eða almenns markaðsverðs sambærilegra eigna skv. verðsjá Fasteignaskrár Íslands.
• Stjórn samþykkir eða synjar beiðni – skv. ofangreindum viðmiðum.
• Afgreiðsla tilkynnt umsækjanda sem getur þá samþykkt tilboð sem fyrir liggur í eign ef umsókn er samþykkt. Í tilkynningu koma fram upplýsingar um réttaráhrif þessa, þ.e.færslu á vanskilaskrá og að ekki er möguleiki á frekari fyrirgreiðslu hjá sjóðnum á meðan krafan er til.
• Umsókn um yfirtöku – eða eftir atvikum nýtt lán - afgreidd á lánasviði.
• Gengið frá lækkun kröfu um leið og gengið er frá yfirtöku skuldar eða ráðstöfun nýs veðbréfs. (Ekki hægt að gera þetta fyrr þar sem ekki er víst að verði af sölu fyrr en gengið hefur verið frá þinglýsingum kaupsamnings og yfirtökuskjala eða eftir atvikum nýrra lána)
• Mismunur á söluverði og áhvílandi lánum Íbúðalánasjóðs myndar stofn til glataðs veðs.
• Glatað veð kemur fram á vanskilaskilaskrá. Krafan er hvorki vaxtareiknuð né verðbætt, engar innheimtuaðgerðir eiga sér stað og hægt að greiða 50% og fá þannig fullnaðaruppgjör.
• Krafan fellur niður þegar hún er fyrnd eða þegar helmingur hennar hefur verið greiddur.